نام حلقه: كلام اسلامي
عنوان جلسه: مقالهنويسي، دشواريها و راهكارها
دبير حلقه: علي ناصري راد
زمان: 26 / 2 / 87 ساعت 30 / 2
مکان: اتاق جلسات
توضيح:
در اين جلسه بعد از قرائت قرآن كريم دبير حلقه به بيان نكات زير پرداخت:
الف: شأن اصلي حلقه نگارش مقالات كلامي توسّط اعضا و پرداختن به نقد و بررسي آنهاست. از اين رو طرح موضوع فوق ضرورتا در حيطه ارتباط با وظيفه و سمت حلقه است.
ب: در آيات قرآن كريم و روايات معصومين عليهم السلام بر موضوع پژوهش، پافشاري شده است. مستند اين سخن سفارش قرآن و روايات به تفكر، تعقل، تدبر و لزوم برهانآوري و نيز سفارش به مقايسه و بررسي آرا و نگرشهاي همهجانبه پيرامون موضوعات است. در ادامه احاديثي پيرامون پژوهش، قرائت شد.
ج: معرفي كتاب «هنر پژوهش»، نرمافزار «پژوهش» (از توليدات مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر(عج) و نيز نرم افزار «OneNote» (از سري نرمافزارهاي مايكروسافت) كه براي كار پژوهش مناسباند و محقّق با آنها ميتوانند اطلاعات را يادداشت، جمعآوري و تدوين كند.
د: اشاره به مراحل تحقيق براي نگارش مقاله و نيز «روش تحليل عقلي» براي حل يك مسأله كه در كتاب المنطق بازگو شده است.
هـ: هدف از نگارش مقاله صرفا نبايد جمعآوري اطلاعات باشد بلكه محقق همواره بايد به قصد توليد فكر و پاسخ به مجهولات و مسائل بيپاسخ قلمفرسايي كند گرچه بازنگاري و نونويسي موضوعات نيز به نوبه خود مهم است اما شأني ديگر است.
و: هر مقاله يا كتاب متشكل از دو بخش است: ا- محتوا كه متن كتاب يا مقاله است. 2- كليدواژهها كه سرفصلها و عنوان كتاب را ميسازد. هر پاراگراف مشتمل بر كليدواژههاست و چند پاراگراف زير يك يا چند كليدواژه عامتر قرار ميگيرند و يك بخش يا فصل را تشكيل ميدهند. چند فصل نيز داراي كليدواژههاي اعم ميباشند كه فوق مجموعهها را ميسازند و در نهايت عامترين كليدواژهها در عنوان مقاله يا كتاب قرار ميگيرد. مجموع كليدواژهها نيز به صورت فهرست استخراج ميشود گرچه در صورت رايج كنوني، كليدواژههاي پاراگرافها معمولا مغفولعنه است.
محقق بايد بر استخراج كليدواژهها و تنظيم منطقي و چينش آنها توانايي داشته باشد. اهميت پرداختن به كليدواژهها آنجا آشكارتر ميشود كه ما نياز به مراجعه به منابع داريم. اصولا مطالعه از مراجعه به كليد واژهها بايد آغاز شود. از اين رو تدوين صحيح كليد واژهها و جمعآوري درست آنها و تشكيل بانك كليدواژگان ميتواند از تكرار تحقيقات جلوگيري كند و مراجعه به منابع را تسهيل نمايد.
ز: منظور از دشواريها كه در عنوان جلسه آمده دشواريهاي مربوط به مراحل تحقيق است اما مشكلات تحقيق كه مربوط به مقدمات تحقيق است، نظير كمبود منابع يا مشكل مكان تحقيق يا... محل بحث نيست.
در ادامه حلقه اعضا به بيان دشورايها پرداخته و راه حل نيز ارائه نمودند. گفتني است برخي مطالب ارائه شده توسط اعضا از موضوع حلقه بيرون و به مقدمات تحقيق مربوط بود و برخي اساسا خارج از بحث پژوهش و تحقيق.
نكاتي كه اعضا ارائه نمودند از اين قرار است:
1. مهمترين دشواري كمنوشتن است ما بايد هر روز بنويسيم تا مهارت پيدا كنيم و نيز بايد بيشتر كتاب و مقاله بخوانيم.
2. هراس از نقد شدن و راه حل آن تلاش در ترويج فرهنگ نقادي و ممارست در اين زمينه است
3. دشواري در تنظيم يادداشتها و راه حل آن مهارت در استخراج كليد واژهها و تنظيم آنهاست
4. در حوزه به صورت كاربردي به مسأله نگارش، اهميت داده نميشود
5. ادبيات حوزه با ادبيات جامعه، متفاوت است و راه حل آن مطالعه كتابهايي است كه با ادبيات جامعه نوشته شده است.
6. دشواري به لحاظ محتوايي عدم آشنايي با معضلات كلامي روز است و راه حل آن آموزش كتابهاي مناسب است
7. پژوهش نبايد تفنني باشد بلكه بايد اصل باشد يعني بايد پژوهش كنيم تا بتوانيم سخن بگوييم و بنويسيم نه اين كه مطالعه كنيم تا صرفا بنويسيم
8. لزوم استاد مشاور در مراحل تحقيق
9. استاد ناظر حلقه جناب آقاي مرادي: درصد مقالات ديني در كشور ما تاكنون بسيار كم بوده چون مشاركت طلاب كم بوده است.