(31)

فقه و استدلال

حسین مهدی زاده

(32)

نگاهي به حديث رفع

سيد مهدي نريماني

چكيده

نويسنده در اين مقاله سعي بر آن دارد كه حديث رفع كه باعث رفعت امت اسلامي شده است را مورد بررسي قرار دهد. آري، حديثي كه اختصاصات امت نبي مكرم اسلام‌(صلي الله عليه و آله و سلم) را مطرح مي‌كند، و براي اثبات تفضيل و برتري امت اسلامي بر ديگر امم و آيين‌ها صادر شده است.

(33)

اذکریت علت است یا حکمت؟

سید ‌حجت ‌عارفی

چکیده

    این مقاله به نظرات آيت الله خویی‌^ره و آيت الله نائینی^ره در خصوص عليت يا عدم عليت أذكريت از قاعدة "هو حین یتوضا أذکر منه حین یشک" پرداخته و در پايان مباحث، تحليلي از نظرات را نيز ارائه داده است.

اين بحث ذيل يكي از فروعات قاعدة فراغ و تجاوز مي باشد كه آيا شرط جريان قاعدة فراغ و تجاوز، عدم علم به غفلت است يا اينكه در صورت علم به غفلت نيز جاري است. 

(34)

آیا باران ببارد؟

(درنگی در دو گانگی عملی سازی یا تعطیل حدود)

علی رضا مازاریان

چکیده:

مرحوم آیت الله سید احمد خوانساری( متوفي1363 ش) با کتاب استدلالی خویش- جامع المدارک فی شرح مختصرالنافع- چهره ی یک فقیه نقّاد را در تاریخ به یادگار نهاد.پیکر کمتر قانون یا گزاره ای فقهی است که از تیغ تیز خدشه های وی بی نصیب مانده باشد. با توجه به رویکرد نقدگرایانه ی وی، پی آمدی جز شبه نوآوریهایی دست کم، کم سابقه انتظار نمی رود.دامنه ی این تک گویی ها- از طهارت اهل کتاب و جواز شطرنج و عدم اشتراط ذکوریت در قاضی تا تعطیل حدود در زمان غیبت و نفی ولایت فقیه به طور کلی (حتی از تصرف در خمس)- بر کنجکاوی ما می افزاید.

این نوشتار، کوششی آغازین در طرح و بررسی یکی از آن نظریات علمی است.نظریه ای که در پی موجه و مدلل کردن عدم جواز اجرای حدود در زمانه ی غیبت امام می باشد.

گفتنی است که این دیدگاه، افزون بر جایگاه فقهی بازتاب و همراهی نسبتاً گسترده ای در نوشتارهای حقوقی و سیاسی روشنفکران ایجاد کرده است. امید که کوشش ما در این مقال، با پردازش نمودی بی پیش داوری از برداشت آن فقیه و نقدی بی واهمه نسبت به آن مقبول افتد. در اينجا بايسته است از معبر راهنمايي هاي فقيه بزرگوار آيت الله سيد عز الدين زنجاني و همچنين محقق ارجمند حجت الاسلام محمد حسن رباني، خدا و ايشان را سپاس گويم.

(35)

لمحات فی استصحاب الکلی

سید جمال الدین موسوی

چكيـده

يكي از مهم ترين بحث‌هاي اصولي، بحث استصحاب كلي است. مقصود از استصحاب كلي، تعبد به بقاي جامع بين دو فرد از حكم يا دو شيء خارجي مي‌باشد. استصحاب كلي از ديد شيخ انصاري‌ره داراي سه قسم است. مرحوم آيت الله خوئي‌ره يك قسم ديگر به آن اضافه نموده است.

هر يك از فرد و كلي در قسم اول استصحاب كلي را مي‌توان استصحاب كرد. استصحاب كلي در قسم دوم نيز جريان دارد. در قسم سوم، قول به تفصيل و در قسم چهارم، اختلاف شده است.

کليد واژه

استصحاب، استصحاب كلي، مستصحب، فرد مردد،

(36)

مولودِ خوانده شده(مقاله‌اي در شرح احوال شيخ صدوق رحمه‌الله)

سيد مهدي نريماني

چكيده:

نگارنده در اين مقاله سعي بر آن دارد تا ضمن معرفي شيخ صدوق، به بررسي علل و عوامل پيشرفت آن بزرگ مرد شيعي، پرداخته و برخي از موفقيت‌ها و آثار به جاي مانده‌ي او را، به صورت مختصر و گزارشگونه، بيان نمايد.

كليد واژه: شيخ صدوق – امام حسن عسكري (صلوات الله عليه) - حضرت صاحب الامر (صلوات الله عليه) – کلام علماء – علل موفقيت – دعای امام زمان (صلوات الله عليه)- خانواده - اهل قم

(37)

پیرامون نظریه وحدت امر

علی الهی خراسانی

(38)

واكاوي فقه ابو حنيفه ي شيعی

عليرضا مازاريان

چكيده:

فقه اماميه و اسماعيليه با نزديكي فراوان در پايه هاي كلامي² ، اشتراك در عمده روشهاي اجتهادي ، ارتباط تاريخي راويان دو جريان ، گرايشهاي اجتماعي – سياسي همگون و با توجه به حضور پر رنگ اسماعيليه به عنوان يك گروه شيعي با جمعيتي بيست ميليوني³ آمادگي ويژه اي براي بررسي تطبيقي مي يابد . نفوذ بي مانند قاضي نعمان در روند فقه اسماعيلي ، ما را به مطالعه ي چهره و آثار فقهي وي فرا مي خواند . اين مقاله در لابه لاي صفحات تاريخ با گذر از «دعائم الاسلام » و «الايضاح»فقه قاضي را به تماشا مي نشيند .

(39)

رهیافت هایی در اجتهاد و اهداف دین

حمید اسداللهی

(40)

گزارشی از بحث دفاع مشروع

سیدمهدی روح بخش